Zaloguj się Zarejestruj się

Wzorce ras one

Chart perski

Charty

Wszystko o rasie: Chart perski

Kraj pochodzenia: Pakistan
Rozmiar: Duże psy
Rasa psów wg FCI: Charty
Zastosowanie:
  • Psy myśliwskie

17.04.2015 Tłumaczenie na podstawie wersji angielskiej i francuskiej
 
 
Wzorzec FCI nr 307
 
 
 
AZAWAKH
 
 
 
 
 
 
 
 TŁUMACZENIE: ……………….., aktualizacja: Renata Berlińska
 
POCHODZENIE: okolice północnych granic Mali  i Nigru; zbocza doliny rzeki Azawakh.
 
PATRONAT: Francja
 
DATA PUBLIKACJI OBOWIĄZUJĄCEGO WZORCA: 03.11.2014
 
 
CHART AFRYKAŃSKI (AZAWAKH)
Wyobraź sobie, że stoisz pośrodku afrykańskiej dziczy. Otacza cię spokój, harmonia, jednak czujesz na sobie czyjś wzrok. Bursztynowe oczy przewiercą twoją duszę na wylot. I nim się zorientujesz minie cię zjawa, poruszająca się w dostojny sposób, a jej nogi niemające końca zostawią po sobie minimalny ślad na suchej ziemi. Obrócisz się nagle i staniesz naprzeciwko żywej rzeźby Michała Anioła..
Mięśnie i ścięgna rysujące się pod suchą skórą niczym spod dłuta artysty, wzrok oprawiony w czerń mówiący więcej niż myślisz, a jedyna rzecz, która powodują że dzieło żyje, to tętniąca w żyłach dzika krew.
Chart Afrykański nie będzie dla ciebie zwykłym psem. Będzie to Pan Sytuacji, który nie ugnie się przed obcym mu przybyszem. Azawakh będzie stać na piedestale, niczym król, a Ty zmuszony będziesz mu się poddać.

HISTORIA
Chart afrykański nie jest typowym psem, a z całej grupy X jest najbardziej prymitywnym przedstawicielem ras. Można powiedzieć, że kreował się w tym samym tempie, w jakim ewoluowała ludzkość na kontynencie afrykańskim. Prawdopodobnie tak jak inne orientalne charty mają one azjatyckie korzenie - podejrzewa się, że Tuaregowie przybyli właśnie z Azji i zamieszkali na południowej części Sahary. W Europie rasa znalazła się stosunkowo niedawno, czyli w latach siedemdziesiątych XX wieku. Za sprawą jugosłowiańskiego dyplomaty, dwa afrykańskie prezenty od Tuaregów dały początek liniom europejskim. W podobnym czasie Francja sprowadziła Azawakhi do siebie, dlatego za kolebkę tej rasy podaje się dwa europejskie kraje: Jugosławię i Francję. Ważnym elementem dla rasy w Europie stały się ekspedycje A.B.I.S. (fr. Association for the Burkinabe Idi du Sahel) zapoczątkowane w 1996 roku przez grupę entuzjastów rasy, które prowadziły badania w ich krajach pochodzenia. Zebrane próbki i materiały genetyczne pozwoliły odtworzyć linie bezpośrednio w Afryce, skąd w późniejszych czasach importowano psy do Europy. Ostatnia wyprawa miała miejsce tego roku (2017), a przedstawicielami byli hodowcy z jednych z najbardziej znanych wieloletnich hodowli. Poszerzenie puli genetycznej Azawakhów jest jednym z priorytetów. Na początku tego stulecia uznano, iż pula genetyczna Azawakhów jest niewystarczająca. Dlatego poza nastawieniem na show, ważny jest odpowiedni dobór przedstawicieli rasy, którzy pociągną gatunek. Według badań przeprowadzonych na Azawakhach w hodowlach niemieckich i francuskich okazuje się, że wysoki inbred (hodowla bardzo mocno spokrewnionych osobników np. rodzeństwa) jest zupełnie niewskazany dla rasy.
Obecnie właśnie to jest problemem i po cichu oczekuje się od hodowców, aby z jeszcze większym szacunkiem podeszli do hodowli tych wyjątkowych psów, ponieważ wojny domowe w Afryce i spore koszty są częstą przeszkodą przy sprowadzaniu nowych psów i tym samym do wprowadzenia nowych genów.

WYGLĄD I WRAŻENIE OGÓLNE
Azawakh powinien być wpisany w odwrócony prostokąt tj. wysokość w kłębie powinna być większa niż długość psa. Wyjątkowo smukły i elegancki Azawakh sprawia wrażenie wielkiej finezji. Jego kościec i muskulatura rysują się wyraźnie pod cienką i suchą skórą. Jego głowa powinna być smukła z brązowymi lub bursztynowymi oczami w ciemnych obwódkach. Nogi długie i nie sprawiające wrażenia ciężkich.
Według standardu FCI kolor tych psów powinien być od jasnego piaskowego, przez czerwony do mahoniowego. Dopuszczalne są białe znaczenia w obrębie szyi, pyska (np. strzałka) i na nadgarstkach jako skarpetki. Wymagana jest biała końcówka ogona. Wyprawy A.B.I.S. pokazały, że kolorystyka tych psów jest przeróżna i trafiają się osobniki białe lub czarne, łaciate, jednak pustynne kolory mimo wszystko dominują. Rozmiarem należą do dużych psów, między 60 - 65 cm, a 70 - 75cm, jednak wagowo są to psy średnie (do 20 - 25 kg).

CHARAKTER
Standard rasy Azawakhów określa je jako psy eleganckie, suche w wyglądzie i z bardzo specyficznym charakterem.
Nawiązując do historii Azawakhów, trzeba powiedzieć, że te psy hodowane były głównie do obrony terytorium, potem do polowań z ludźmi na mniejszą zwierzynę. Potrafiły robić wszystko w stadzie, jednak lojalność powoduje, że są psami jednego człowieka. Pod całą odważną sylwetką maluje się obraz obrońcy terytorium; psa, który w sytuacjach bez wyjścia da się we znaki; psa, który obserwuje życie z boku, by w odpowiednim momencie albo uciec, albo zaatakować.
Ciekawostką jest to, że na wystawach sędziowie oglądają Azawakhi z pewnej odległości (poza sprawdzaniem jąder), a wszelkie czynności wykonuje przy nich handler, który najczęściej jest właścicielem.
Charty te nie potrafią się "sprzedać" za nic. Zanim uznają drugą osobę za przyjaciela, zrobią wszystko, żeby ją zniechęcić do kontaktu. Jednak są to zazwyczaj sytuacje, gdy ktoś nimi wyraźnie się interesuje. W życiu codziennym Azawakh nie zwróci uwagi na przechodnia. Po prostu niewiele ludzi uznaje za godzien spoufalenia się.
Brak zaufania i ostrożność to domena tej rasy. Zdarzają się osobniki, które te instynkty mają zminimalizowane i dla zwykłych ludzi uchodzą za "normalne" psy. Bardzo mocny charakter Azawakha powoduje, że w stadzie w jednym domu to on chce zazwyczaj rządzić. Ich siła perswazji jest znacznie większa niż siła mięśni. Tam skąd pochodzą waży się za każdym razem użycie energii na zbędne sprawy. Z całej ich postawy można wywnioskować, na jakim etapie są różne relacje między psami w stadzie.
Rozmawiając z innymi hodowcami, również wychwytuję to, jak bardzo złożoność Azawakha fascynuje nie tylko mnie, ale każdego posiadacza tej rasy. Mowa ciała i rozumienie jej przez ludzi jest naprawdę fascynujące. Uważam, że więź z Azawakhiem jest najbardziej magiczna i tego nie da się opisać słowami. To trzeba czuć. Poza tym są to psy bardzo oddane swojej ludzkiej rodzinie, której czasem słuchają ????
Z Azawakhiem należy wyćwiczyć pewne sprawy i postawić warunki jasno, że nie będzie on panem domostwa. W przeciwnym razie da sobie wejść na głowę. Rozpuszczony do granic możliwości może zmienić się diametralnie i przestać się słuchać, a w najgorszym wypadku "bronić" właściciela przed dosłownie wszystkim.
Są to psy szalenie inteligentne, jednak jak każdy chart, wykonają komendę kiedy im się spodoba. Nie sposób jest wytresować Azawakha pomimo jego oddania. Mimo wszystko cenią sobie swoją dziką niezależności i swój własny kąt. Uwielbiają "swoje" miejsca, do których przede wszystkim należą fotele i bardzo miękkie miejsca. W żadnym innym miejscu nie pozwolą sobie na relaks, jak zatopienie się w wielkiej podusze ogrzewanej promieniami słońca.

UŻYTKOWOŚĆ
Chart afrykański jak wspomniałam polował i utrzymywał teren, dlatego w dobie, gdzie nie musi robić nic największą przyjemnością dla niego są biegi torowe i coursingi. Tak jak w przypadków innych ras chartów, otwierają na parkurze szufladę z instynktem pogoni. Idealnie też sprawdzają się na wyścigach torowych, ponieważ są wytrwałymi biegaczami. Spryt i chęć do pracy pozwala im także na uczestniczenie w innych psich konkurencjach np agility, jednak są to zazwyczaj pojedyncze sztuki.

ZDROWIE I PIELĘGNACJA
Jako pies delikatny w wyglądzie potrzebuje specjalnej opieki w chłodne pory roku. Ubranka są jak najbardziej stosowne, ponieważ jedynym ich "odzieniem" jest krótka sierść, która sprawdza się idealnie w temperaturach Afryki, a niekoniecznie w niektórych partiach Europy. W chłodniejszych rejonach kontynenty zakłada im się specjalne psie buciki do biegania po śniegu. Ze wszystkich ras chartów Azawakhi są najmniej chorowite.
Tak naprawdę mało wiadomo o ich zdrowiu, zważywszy na fakt, że stosunkowo krótko są w Europie, a różne linie tych psów dalej żyją dziko w Afryce. Nikt nie jest zatem w stanie powiedzieć w stu procentach na jakie choroby chorują Azawakhi. Nie są niezniszczalne mimo swojej życiowej postawy. Jak każdego psa, trzeba je dobrze odżywiać, aby nie miały problemów np. z brakiem jakichś witamin. Zdarzały się przypadki jakiegoś genetycznego uszczerbku na zdrowiu, jednak był to kilka przypadków na wiele żyjących Azawakhów. Generalnie nie wymagają dużo pielęgnacji. Dużo osobników dożywa sędziwego wieku w swoich domach
 
 
UŻYTKOWOŚĆ: Chart używany do polowań, m.in. na gazele, zające i strusie, a także  do obrony przed drapieżnikami (hienami, szakalami, lwami). Nieoceniony towarzysz nomadzkich rodzin, dzielący z nimi trudy koczowniczego życia.
 
KLASYFIKACJA F.C.I. : Grupa 10 – Charty  Sekcja 3 – Charty krótkowłose  Nie podlega próbom pracy
 
ZARYS HISTORII RASY: Chart afrykański, wywodzący się od psów, których wizerunki znajdują się na pochodzących sprzed tysięcy lat malowidłach naskalnych Środkowej Sahary. Narastająca na Saharze susza zmusiła pastersko-łowieckie plemiona Tuaregów, Fulanów i Dahoussahaq do migracji wraz z psami w kierunku bardziej gościnnych terenów regionu Sahel. Warunki korzystne dla rozwoju hodowli zwierząt  i łowiectwa znaleźli w suchej dolinie rzeki Azawakh. Chart ten jest nieodłączną częścią kultury ludów, które udomowiły go i ukształtowały. Jego nazwa w języku Tuaregów brzmi: „oska”. Europejscy miłośnicy psów zachwycili się nowo odkrytą rasą psów  i selekcjonowali je z pomocą hodowców posiadających pierwsze linie hodowlane eksportowane do Europy od roku 1968.
 
WRAŻENIE OGÓLNE: Wyjątkowo smukły i elegancki, sprawia wrażenie nadzwyczaj subtelnego. Kościec i muskulatura rysują się wyraźnie pod cienką i suchą skórą. Sylwetka wysmukła, ciało wpisane jest w prostokąt stojący na krótszym boku. 
 
WAŻNE PROPORCJE:  Wysokość w kłębie / długość tułowia: 10-9 (u suk stosunek wysokości do długości może być nieco mniejszy) Wysokość w kłębie / głębokość klatki piersiowej: 10-4 Długość głowy / Długość kufy: 10-5 Długość głowy / szerokość czaszki: 10 - 4
 
USPOSOBIENIE/TEMPERAMENT: Żywy, czujny, trzymający dystans. W stosunku do obcych może odnosić się z rezerwą lecz potrafi być łagodny i czuły dla swoich właścicieli  i członków rodziny oraz osób, które akceptuje.
 
GŁOWA: Długa, szczupła, sucha, delikatnie rzeźbiona; dość wąska, ale nie przesadnie.
 
MÓZGOCZASZKA: Czaszka: Prawie płaska, raczej wydłużona. Szerokość czaszki powinna być wyraźnie mniejsza niż połowa długości głowy. Linie czaszki i kufy bywają czasem nieco rozbieżne.
Łuki brwiowe i bruzda czołowa słabo zaznaczone, natomiast guz potyliczny powinien być wyraźny.
 
Stop: Bardzo słabo zaznaczony
 
TWARZOCZASZKA: 
 
Nos: Obowiązkowo czarny lub ciemnobrązowy. Nozdrza szeroko rozwarte. Kufa: Długa, prosta, zwężająca się ku przodowi, ale nie przesadnie. Wargi: Suche, dobrze przylegające, nie obwisłe, w kolorze czarnym lub ciemnobrązowym Szczęki/Uzębienie: Szczęki długie i mocne, zgryz nożycowy. Uzębienie kompletne. Policzki: Płaskie Oczy: W kształcie migdałów, dość duże, nieco skośne, ciemne, czasem bursztynowe, nigdy niebieskie. Brzegi powiek dobrze pigmentowane,  czarne lub ciemnobrązowe. Uszy: Osadzone dość wysoko, cienkie, zawsze płasko opadające, u podstawy szerokie, przylegające ściśle do policzków, nigdy w kształcie pączka róży. Trójkątne, o zaokrąglonym wierzchołku. Kiedy pies jest czymś zainteresowany, unosi lekko nasadę uszu.
 
SZYJA: Wyraźnie wyodrębniona, długa, elegancka i muskularna, o lekko wysklepionej górnej linii. Skóra jest cienka i nie tworzy podgardla.
 
TUŁÓW: 
 
Górna linia: Prosta, w miarę pozioma lub nieznacznie wznosząca się od kłębu w kierunku guzów biodrowych. Biodra wyraźnie wzniesione, powinny znajdować się na wysokości kłębu lub powyżej. Kłąb: Wyraźnie zaznaczony Lędźwie: Krótkie i suche Zad: Wyraźnie opadający (idealnie pod kątem 45o) Klatka piersiowa: Głęboka, sięgająca prawie do łokcia, zwężająca się delikatnie  w kierunku mostka, przedpiersie dość wąskie. Żebra długie, lekko odznaczające się pod skórą, łagodnie i regularnie wysklepione. Linia dolna i brzuch: Łuk mostka jest zaznaczony; jego linia wznosi się, przechodząc płynnie w mocno podkasany brzuch.
 
OGON: Nisko osadzony, długi, cienki, suchy i zwężający się ku końcowi. Pokryty jest takim samym rodzajem włosa jak całe ciało, często zakończony pędzlem białej sierści. Noszony  w pozycji opuszczonej, na końcu lekko zakręcony ku górze. Kiedy pies jest podekscytowany, ogon może być noszony powyżej linii poziomej.
 
KOŃCZYNY KOŃCZYNY PRZEDNIE: Wygląd ogólny: Długie, szczupłe, niemal pionowe. Postawa doskonale zrównoważona. Łopatki: Długie, o suchej muskulaturze, widziane z profilu lekko skośne. Ramię: Kąt łopatkowo – ramienny bardzo rozwarty (około 130o) Śródręcze: ustawione lekko skośnie. Łapy: zaokrąglone, o szczupłych, zwartych palcach. Opuszki pigmentowane.
 
 
KOŃCZYNY TYLNE: Wygląd ogólny: Długie i suche. Postawa doskonale zrównoważona. Uda: Długie, o wyraźnie zarysowanej, suchej muskulaturze. Kąt między miednicą a kością udową  bardzo rozwarty (około 130o). Kolano: Kąt stawu kolanowego bardzo rozwarty (około 145o). Śródstopie: Stopy i śródstopia suche, bez szczątkowych palców Tylne łapy: Zaokrąglone, palce dobrze wysklepione, opuszki twarde i mocne, pigmentowane.
 
CHODY: Zawsze bardzo sprężyste, z wysoką akcją kończyn w stępie i kłusie. Galopuje skokami. Azawakh sprawia wrażenie lekkości i gibkości. Ruch jest podstawową cechą charakterystyczną rasy.
 
SKÓRA: delikatna i napięta na całej powierzchni ciała.
 
SZATA: 
 
Włos: Krótki i delikatny. Brzuch nieowłosiony. 
 
Umaszczenie: Płowe, z pręgowaniem lub bez; białe znaczenia ograniczone  do niezbędnego minimum. Dopuszczalne są wszystkie odcienie: od jasnopiaskowego  do ciemnopłowego (mahoniowego). Pręgowanie musi być czarne, z wykluczeniem jakichkolwiek innych odcieni. Na głowie może występować czarna maska. Białe znaczenia: znaczenia charakteryzują się dużą zmiennością. Na przedpiersiu mogą występować w postaci białych łat różnej wielkości, nie wykraczających jednak poza nasadę szyi. Łaty nie mogą rozciągać się poza stawy barkowe ani na boki szyi. Dopuszczalna jest mała biała plamka na karku. Białe znaczenia mogą rozciągać się na klatkę piersiową jako kontynuacja łaty na przedpiersiu, jednak w żadnym wypadku nie powinny zachodzić na żebra. Na każdej kończynie powinna znajdować się biała skarpetka, co najmniej w postaci śladu bieli na łapach. U osobników o doskonałej budowie ciała dopuszczalny jest brak bieli na jednej z kończyn. Białe znaczenia na przedpiersiu, często nieregularne, nie mogą w żadnym wypadku rozciągać się powyżej łokci ani zachodzić  na łopatki. Białe znaczenia na tylnych kończynach, zwykle bardziej regularne  i o mniejszym zasięgu, nie mogą rozciągać się na uda. Niemniej jednak, białe znaczenia po wewnętrznej stronie ud nie powinny być uznawane za wadę.
 
WYSOKOŚĆ I MASA CIAŁA: Wysokość w kłębie: Psy: 64-74 cm    Suki: 60-70 cm Dopuszczalne jest odchylenie o 2 cm powyżej lub poniżej podanych wymiarów.
 
Masa ciała: Psy: 20-25 kg   Suki: 15-20 kg
 
 
 
 
 
WADY:
 
Wszelkie odstępstwa od podanego wzorca powinny być uznane za wady i oceniane  w zależności od ich nasilenia oraz wpływu na zdrowie i komfort życia psa.
 
 
 
WADY POWAŻNE:
 
 Ciężka, mało elegancka głowa  Ogon cienki, kosmaty, bardzo zakręcony  Ciało zbyt długie  Zgryz cęgowy
 
 
WADY DYSKWALIFIKUJACE:
 
 Agresja lub nadmierna nieśmiałość  Każdy pies przejawiający fizyczne lub psychiczne nieprawidłowości powinien zostać zdyskwalifikowany  Brak typu  Zbyt mała klatka piersiowa i skrajna delikatność budowy  Przodozgryz lub tyłozgryz  Kolor nosa, oczu i warg inny niż czarny lub ciemnobrązowy  Oczy jasne lub niebieskie  Uszy w kształcie pączka róży  Biodra poniżej poziomu kłębu  Deformacje anatomiczne nie będące wynikiem wypadku ( np. asymetria połączeń żeber z mostkiem).  Palce szczątkowe na kończynach tylnych lub ślady po ich usunięciu.  Włos szorstki lub półdługi  Umaszczenie inne niż podane we wzorcu (nadmierna ilość bieli, biała obroża, pręgowanie inne niż czarne). W szczególności należy wystrzegać się umaszczeń rozjaśnionych: błękitnego i liliowego.  Dyskwalifikacji muszą podlegać wszystkie psy, u których widoczne są ślady zabiegów chirurgicznych mających na celu korektę estetyczną lub usunięcie wad morfologicznych.  Wzrost odbiegający o 3 cm od norm podanych we wzorcu
 
Uwaga:  Samce powinny mieć dwa normalnie wykształcone jądra, całkowicie opuszczone  do moszny.  Do hodowli mogą być użyte jedynie sprawne fizycznie i zdrowe psy, o budowie typowej dla rasy.
 
Ostatnie zmiany zaznaczono tłustym drukiem. 
 
 
 
***
 
Aktualizacja: Renata Berlińska Tel. 606 277 708 e-mail: r.berlinska@gmail.com
 
 Klasyfikacja FCI: Grupa 10 - Charty Sekcja 1 - Charty długowłose lub z piórem (półdługowłose) Nie podlega próbom pracy.

 

 

Losowe ogłoszenia rasy Chart perski dodane w naszym serwisie: